• Tag Archives nucleair
  • Nederlandse kernindustrie: geheimzinnigheid troef

    Jaren geleden, in 2001, bezocht ik de Hoge Flux Reactor in Petten. In die tijd was het namelijk mogelijk om als geïnteresseerde burger een dergelijke nucleaire faciliteit te bezoeken. Het heeft op mij een onvergetelijke indruk gemaakt. Er werd uitleg en antwoorden op vragen gegeven door een fysicus in dienst van de reactor. Er werden anekdotes verteld, over mensen die in het reactorbad waren gevallen en milieuactivisten die zich aan de verkeerde toegangspoort hadden vastgeketend om een transport van kernafval te voorkomen.

    De daadwerkelijke rondleiding door de reactor was kort maar gaf inzicht in een wereld waar de gemiddelde Nederlander weinig van weet. Je moest alvorens de reactorhal te betreden langs een gevoelige stralingsdetector om vast te stellen of je geen radioactieve besmetting de reactor inbracht, dit om bij eventuele besmetting vast te stellen of dit van binnen of buiten de reactor afkomstig is. De rondleiding ging verder naar de ruimte waarin onderzoek gedaan werd naar de kankerbehandelmethode BNCT, waarbij neutronen afkomstig uit de reactorkern worden gebruikt om tumoren te bestralen.

    Het hoogtepunt van de rondleiding was het bezoeken van de centrale reactorhal en het daarin aanwezige reactorbassin. Middels een trap was de bovenkant van het reactorbassin te bereiken. Vanaf hier kon je naar beneden recht in de kern van de reactor kijken. Door de kernreacties is er een blauwe gloed zichtbaar, de zogenaamde tsjerenkovstraling, welke wordt veroorzaakt door electronen welke zich sneller dan de lichtsnelheid in water voortplanten.

    De hierboven beschreven ervaringen hebben mijn interesse in nucleaire technologie in grote mate beïnvloed en gestimuleerd. Ik heb geigertellers gebouwd, speur alledaagse radioactieve bronnen op en heb een aparte site over dit onderwerp gemaakt. Ik ben een voorzichtige voorstander van kernenergie, omdat ik niet geloof in voldoende snelle opschaling van wind en zonne-energie om de klimaatverandering tegen te gaan. Ontkennen dat kernenergie risico’s heeft doe ik niet, maar ik durf wel te stellen dat de angst voor nucleaire technologie te vaak gedreven wordt door emoties.

    Ik vind het belangrijk dat mensen kennis kunnen nemen van nucleaire techniek. Helaas zijn rondleidingen van nucleaire faciliteiten in Nederland voor de normale burger zeer beperkt. Ik zou de HFR in Petten graag nogmaals bezoeken maar dit is tegenwoordig alleen nog maar mogelijk voor “stakeholders” en professionele relaties. Hetzelfde geldt voor Borssele en het Reactorinstituut Delft. Tip: Urenco lijkt wat vriendelijker te zijn. Wat overblijft is een bezoek aan de COVRA waar men radioactief afval opslaat. Dat is op zich niet oninteressant maar slechts een deel van het hele verhaal.

    Over de reden van  deze beperkte mogelijkheden is mij weinig bekend. Ik vermoed dat het te maken heeft met een stukje “veiligheid” in verband met wijdverspreide angst voor terrorisme van heden ten dage. Het draagt echter wel bij aan de geheimzinnige status van kernenergie en nucleaire technologie. In plaats van dat je het met eigen ogen kan zien is het het terrein van mannen en vrouwen in beschermingspakken ergens in een gebouw met grote hekken eromheen. Geheimzinnigheid is een broeinest voor wantrouwen en misvattingen. Een goed geïnformeerde burger laat zijn verhaal in de maatschappij horen en kan voor een positievere houding ten opzichte een onderwerp zoals deze zorgen. Zeker gezien de recente herrie om de HFR Petten zou dat zeker nut hebben.